اين زعفرانلو را با هزار و پانصد نفر به هرات فرستاد . خوانين هرات او را نپذيرفتند . حسام‌السلطنه خودش بدان صوب حركت كرده آنجا را متصرف شد ( هفتم صفر 1273 ق . ) چون تصرف هرات از طرف دولت ايران بر خلاف ميل باطنى انگلستان بود فتح هرات سبب شد كه ميان انگلستان و ايران جنگ درگيرد . اين جنگ از جنگ‌هايى است كه براى ايران خيلى رسوايى و افتضاح بار آورد و آخرالامر هم به مساعى ميرزا آقاخان نورى ، صدر اعظم دست‌نشاندهء خودشان ، منتهى به عقد معاهدهء بسيار ننگين و منحوس پاريس در هفتم رجب سال 1273 ق . گرديد و به موجب اين قرارداد ، دولت ايران افغانستان را يكسره به دولت انگليس بخشيد . قبل از انعقاد معاهده ، حسام‌السلطنه قاصدها فرستاد فريادها كرد كه در هندوستان شورش عظيم برپا شده ، هرچه از انگليس‌ها بخواهيد خواهند داد بيدار باشيد ، مفت نبازيد و نوشت كه از آمدن كشتىهاى انگليسى به بوشهر نگران نباشد ، انگليس‌ها هرگز نمىتوانند از برازجان بالاتر بيايند ، با وجود مراسلات پىدرپى حسام‌السلطنه ، فرخ‌خان كاشى را در يازدهم ذيقعدهء 1272 ق . از راه اسلامبول به پاريس فرستادند . پيش از آن كه فرخ‌خان به پاريس برسد ، در هفتم صفر 1273 ق . هرات فتح شد . حسام‌السلطنه ضمن فتح‌نامه عريضه‌اى به شخص شاه نوشت كه شورش سپاهيان هند شروع شده اگر اجازه مىفرماييد با همين قشونى كه همراه دارم به هندوستان بروم . « 1 » ميرزا آقاخان صدراعظم دست‌نشاندهء بيگانگان ، در نزد شاه سعايت‌ها كرد و دلايل و شواهدى آورد كه اگر حسام‌السلطنه به هندوستان برود سلطنت ايران را هم به رايگان به دست خواهد آورد . محمديوسف هراتى در صفحهء 129 و 130 « عين الوقايع » تأليف خود ، در اين باب مىنويسد : « انگليس‌ها به ميرزا آقاخان نورى صدراعظم ايران رشوه‌اى وعده كرده بودند و او خيال پادشاه ايران را از ضبط هرات منصرف نمود و حكمى به مرحوم حسام‌السلطنه نوشت كه هرات را تخليه نموده و به مشهد برگردد كه دولت انگليس دست از محاربهء بنادر فارس بردارد . مرحوم حسام‌السلطنه در جواب نوشت كه حال سزاوار نيست دولت ايران هرات را تخليه نمايد زيرا خسارت فوق‌العاده متحمل شده‌ايم و خرابى و صدمات كلى از هر حيث و هر جهت براى دولت و ملت ايران

--> ( 1 ) . نامه‌هاى حسام‌السطنه سلطان مراد ميرزا در كتابخانهء سلطنتى .